<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<artykul wersja="1">
  <id>3037</id>
  <adres-url>https://ozimek.pl/50184-gmina-50184/3019-noty-historyczne/3037-grodziec-3037.html</adres-url>
  <adres-xml>https://ozimek.pl/xml/artykul/3037</adres-xml>
  <naglowek>Grodziec</naglowek>
  <jezyk>pl</jezyk>
  <streszczenie>(Fridrichu Hradec 1752, Fridrichgraetz, Friedrichsgrätz do 1945, Grodziec po 1945).

Już w 1751 roku w krasiejowskich lasach nieopodal Ozimka nadleśniczy królewski Rhedanz wskazuje miejsce gdzie powstanie największa osada kolonijna z okresu fryderycjańskiego na Śląsku. Już w grudniu tego roku pierwszych 33 osadników, którymi byli husyci w większości z okolic Uher w Czechach, przybywa do powstającej wsi. W roku następnym 1752 Fryderyk II Król Prus wydaje dokument założenia kolonii, udzielając przywilejów i zwolnień podatkowych dla osadników na 10 lat. Od imienia władcy pochodzi nazwa osady.</streszczenie>
  <daty>
    <data-utworzenia>2012-06-14T12:46:38+02:00</data-utworzenia>
    <data-publikacji>2012-06-14T12:46:00+02:00</data-publikacji>
    <data-modyfikacji>2012-06-14T12:51:06+02:00</data-modyfikacji>
  </daty>
  <tresc>
    <html format="html"><![CDATA[<p style=\"text-align: justify;\">(Fridrichu Hradec 1752, Fridrichgraetz, Friedrichsgr&auml;tz do 1945, Grodziec po 1945) &nbsp; &nbsp;</p>
<p style=\"text-align: justify;\">Już w 1751 roku w krasiejowskich lasach nieopodal Ozimka nadleśniczy kr&oacute;lewski Rhedanz wskazuje miejsce gdzie powstanie największa osada kolonijna z okresu fryderycjańskiego na Śląsku. Już w grudniu tego roku pierwszych 33 osadnik&oacute;w, kt&oacute;rymi byli husyci w większości z okolic Uher w Czechach, przybywa do powstającej wsi. W roku następnym 1752 Fryderyk II Kr&oacute;l Prus wydaje dokument założenia kolonii, udzielając przywilej&oacute;w i zwolnień podatkowych dla osadnik&oacute;w na 10 lat. Od imienia władcy pochodzi nazwa osady. <br /><br />Wybudowano ją według ściśle opracowanego przez pisarza nadleśnictwa Moora planu. Uregulowano przepływającą rzeczkę, nazwaną potem Friedrichsgr&auml;tzer-wasser (Woda Grodzieńska). Po obydwu jej stronach wytyczono jednakowej szerokości drogi i wybudowano jednakowych 100 dom&oacute;w kolonijnych. W centralnej części wsi, na skrzyżowaniu dr&oacute;g zaplanowano budowę kościoła, plebani, szkoły i aresztu.<br /><br />Rzeczywistym realizatorem był kaznodzieja Blanicky, założyciel wielu husyckich miejscowości na Śląsku. Już w pierwszym roku istnienia liczba mieszkańc&oacute;w przekroczyła 200. Podstawowym zajęciem była praca na roli, w lesie oraz w niedalekiej hucie. Wielu mieszkańc&oacute;w zajmowało się też tkactwem.<br /><br />W roku 1754 stałą posadę otrzymał nauczyciel. W latach 1767-68 wybudowano kości&oacute;ł i rozpoczęto budowę szkoły. Pierwszym pastorem dla ewangelik&oacute;w z Grodźca i Ozimka był Jan Conradi. Kości&oacute;ł przebudowano i dobudowano wieżę w 1826 roku. Już na początku XIX wieku liczba mieszkańc&oacute;w przekroczyła 1000. W 1845 roku wybudowano nową, masywną, murowaną, piętrową szkołę do kt&oacute;rej uczęszczało 245 dzieci. <br /><br />W drugiej połowie XIX wieku większość mieszkańc&oacute;w utrzymuje się z rzemiosła: jest 45 szewc&oacute;w , 136 tkaczy pracujących na krosnach i warsztat ślusarski. Poza gł&oacute;wną częścią kolonii, na p&oacute;łnocny zach&oacute;d od niej znajduje się młyn, a w położonym na zach&oacute;d przysi&oacute;łku Ohradenka 4 domostwa i tartak. Pożary w 1894 i 1904 roku strawiły znaczną część drewnianych budynk&oacute;w z okresu fryderycjańskiego. Wieś liczącą już 1790 mieszkańc&oacute;w odbudowano w większości z cegły. W roku 1906 wybudowano nową plebanię. <br /><br />Mimo, że w plebiscycie 1921 roku większość mieszkańc&oacute;w opowiedziała się za Niemcami, nadal używali oni w mowie codziennej języka czeskiego i kultywowali swoje odrębne tradycje.<br /><br />Po wkroczeniu wojsk radzieckich w styczniu 1945 roku wszyscy mieszkańcy zostali przesiedleni do zachodnich Czech, a stamtąd prawie wszyscy wyemigrowali do Niemiec. Grodziec został w tym samym roku zasiedlony Polakami wypędzonymi z Biłki Kr&oacute;lewskiej i Szlacheckiej nieopodal Lwowa.</p>]]></html>
    <tekst>(Fridrichu Hradec 1752, Fridrichgraetz, Friedrichsgrätz do 1945, Grodziec po 1945)

Już w 1751 roku w krasiejowskich lasach nieopodal Ozimka nadleśniczy królewski Rhedanz wskazuje miejsce gdzie powstanie największa osada kolonijna z okresu fryderycjańskiego na Śląsku. Już w grudniu tego roku pierwszych 33 osadników, którymi byli husyci w większości z okolic Uher w Czechach, przybywa do powstającej wsi. W roku następnym 1752 Fryderyk II Król Prus wydaje dokument założenia kolonii, udzielając przywilejów i zwolnień podatkowych dla osadników na 10 lat. Od imienia władcy pochodzi nazwa osady.

Wybudowano ją według ściśle opracowanego przez pisarza nadleśnictwa Moora planu. Uregulowano przepływającą rzeczkę, nazwaną potem Friedrichsgrätzer-wasser (Woda Grodzieńska). Po obydwu jej stronach wytyczono jednakowej szerokości drogi i wybudowano jednakowych 100 domów kolonijnych. W centralnej części wsi, na skrzyżowaniu dróg zaplanowano budowę kościoła, plebani, szkoły i aresztu.

Rzeczywistym realizatorem był kaznodzieja Blanicky, założyciel wielu husyckich miejscowości na Śląsku. Już w pierwszym roku istnienia liczba mieszkańców przekroczyła 200. Podstawowym zajęciem była praca na roli, w lesie oraz w niedalekiej hucie. Wielu mieszkańców zajmowało się też tkactwem.

W roku 1754 stałą posadę otrzymał nauczyciel. W latach 1767-68 wybudowano kościół i rozpoczęto budowę szkoły. Pierwszym pastorem dla ewangelików z Grodźca i Ozimka był Jan Conradi. Kościół przebudowano i dobudowano wieżę w 1826 roku. Już na początku XIX wieku liczba mieszkańców przekroczyła 1000. W 1845 roku wybudowano nową, masywną, murowaną, piętrową szkołę do której uczęszczało 245 dzieci.

W drugiej połowie XIX wieku większość mieszkańców utrzymuje się z rzemiosła: jest 45 szewców , 136 tkaczy pracujących na krosnach i warsztat ślusarski. Poza główną częścią kolonii, na północny zachód od niej znajduje się młyn, a w położonym na zachód przysiółku Ohradenka 4 domostwa i tartak. Pożary w 1894 i 1904 roku strawiły znaczną część drewnianych budynków z okresu fryderycjańskiego. Wieś liczącą już 1790 mieszkańców odbudowano w większości z cegły. W roku 1906 wybudowano nową plebanię.

Mimo, że w plebiscycie 1921 roku większość mieszkańców opowiedziała się za Niemcami, nadal używali oni w mowie codziennej języka czeskiego i kultywowali swoje odrębne tradycje.

Po wkroczeniu wojsk radzieckich w styczniu 1945 roku wszyscy mieszkańcy zostali przesiedleni do zachodnich Czech, a stamtąd prawie wszyscy wyemigrowali do Niemiec. Grodziec został w tym samym roku zasiedlony Polakami wypędzonymi z Biłki Królewskiej i Szlacheckiej nieopodal Lwowa.</tekst>
  </tresc>
  <kategorie/>
  <zalaczniki/>
</artykul>
