UGiM w Ozimku

Wodzenie Niedźwiedzia na Śląsku Opolskim to stary karnawałowy zwyczaj wpisany na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Zwyczaj wodzenia niedźwiedzia ma także w miejscowościach Gminy Ozimek bardzo długą tradycję. Znany jest również pod innymi nazwami: bery, wodzenie bera, bakusy, kluczenie bera i łażenie z berym.

Obrzęd miał dawniej znaczenie magiczne. Zgodnie z przekazem taniec gospodarzy ze słomianym lub futrzanym niedźwiedziem zapewniał powodzenie, dostatek i urodzaj. Zaś „ber” w tradycji ludowej symbolizuje wszelkie zło, jakie spotyka człowieka, z tego też powodu nie jest puszczany wolno, lecz prowadzony na uwięzi.

Dziś to widowisko jest organizowane w wielu miejscowościach na Śląsku Opolskim – również w Gminie Ozimek. W tym roku odbyły się już Wodzenia Niedźwiedzia - w Chobiu (22.01.), Krzyżowej Dolinie (29.01.), Krasiejowie (12.02.), Pustkowie (29.01.), i Szczedrzyku (29.01.).

Barwnemu korowodowi przewodniczy niedźwiedź, a wśród przebierańców bardzo często występują ksiądz, siostra zakonna, cyganka, kominiarz, para młoda, leśniczy, lekarz, pielęgniarka, policjant, strażak oraz muzykanci. W Krasiejowie wśród postaci jest także dinozaur, który dodaje tej grupie lokalnego charakteru, ponieważ w tej miejscowości znajdują się wykopaliska paleontologiczne, gdzie odkryto szczątki licznych gadów prehistorycznych.

Oprócz tradycyjnego tańca niedźwiedzia z gospodyniami domostw przy skocznych walczykach, lekarze badają domowników przepisując gratisowe lekarstwa. Ponadto ksiądz udziela spowiedzi. Policjant zatrzymuje kierowców na kontrole drogowe, wręczając im mandaty za nieistniejące naruszenia przepisów ruchu drogowego, będące w rzeczywistości zaproszeniami na sąd niedźwiedzia oraz zabawę.

Wszystkie grupy zbierają wolne datki na rzecz działalności jednostek OSP lub na inne szczytne cele. 

W ramach wydarzenia wieczorem często zostaje zorganizowane spotkanie połączone z grami i zabawami dla dzieci, podczas których otrzymują słodycze. Punktem kulminacyjnym jest sąd ostateczny niedźwiedzia, inscenizacja zastrzelenia „bera” to symbol zwycięstwa nad złem oraz nadziei na pomyślność w nowym roku. Wodzenie niedźwiedzia często jest także łączone z zabawą taneczną dla mieszkańców danej miejscowości, z której dochód przeznaczany jest na konkretny cel np. wsparcie działań lokalnej OSP.